Du lịch phập phồng khi hàng không cắt chuyến
Về cấu trúc thiết kế, Vario 160 được Honda trang bị bộ khung mới có tên eSAF với trọng lượng nhẹ, ưu tiên khả năng linh hoạt. Trong khi Honda PCX 160 sử dụng bộ khung Double Cradle cùng lốp rộng nhằm tối ưu độ ổn định. Kích thước thiết kế hai mẫu xe này cũng có sự chênh lệch đáng kể. Trong đó, Honda PCX 160 được thiết kế lớn hơn Honda Vario 160 về các số đo dài, rộng, cao.
Ecovacs mở bán loạt robot hút bụi thông minh mới tại Việt Nam
Tết này không còn phải tổng kết doanh thu "bằng cơm" hay tốn hàng giờ đồng hồ ngồi bấm máy tính cộng cộng trừ trừ…, chủ hộ kinh doanh có thể đăng ký ngay Giải pháp Quản lý cửa hàng Đồng minh thông thái trên ứng dụng ACB ONE để được số hóa mọi công đoạn và nhận ngay lì xì lộc phát may mắn mỗi tuần từ ACB.Những tháng cuối năm và gần tết Nguyên Đán từ lâu là thời điểm "vàng" cho nhiều chủ cửa hàng nhưng đồng nghĩa, các hộ kinh doanh phải đối mặt với nhiều áp lực từ việc nhập hàng vận chuyển, quản lý thu chi trong những ngày cao điểm, kiểm kê hàng hóa tồn kho,... Mọi công việc đều trở nên gấp gáp và phức tạp hơn bao giờ hết.Câu hỏi đặt ra là: Đâu là giải pháp có thể giúp các chủ cửa hàng buôn may bán đắt nhưng lại vẫn quản lý kinh doanh thật hiệu quả mùa mua sắm sôi động nhất năm?Thấu hiểu việc những trăn trở này, Đồng Minh Thông Thái được ACB thiết kế trở thành một người bạn đồng hành cùng chủ cửa hàng bằng sự "thông thái" trong việc ứng dụng công nghệ số, các chuyên môn tài chính và các giải pháp quản lý cửa hàng. Tiện ích, thấu hiểu và an toàn là 3 cụm từ mà các chủ cửa hàng phản hồi nhiều nhất khi tiếp cận giải pháp này của ACB. Giải pháp Quản lý cửa hàng từ ACB được thiết kế "may đo" cho các nhu cầu rất đặc thù của hộ kinh doanh tập trung vào tiện ích thanh toán, vận hành và quản lý cửa hàng, từ đó giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Với số lượng đơn hàng tết gấp ba, gấp năm thông thường thì việc tự động hóa sổ sách được coi như "cứu cánh" cho các hộ kinh doanh.Cô P.A, chủ nhiều sạp vải và quần áo ở khu chợ Đồng Xuân, Hà Nội chia sẻ: "Tết đến khách mua vải với quần áo thì đông, mà giờ ai cũng chuyển khoản hết. Giờ có giải pháp từ ACB hay quá, tiền đâu ra đó. Chưa kể mỗi sạp đều có mã QR khác nhau, thống kê doanh thu sạp này sạp kia cũng rõ ràng vào mùa cao điểm như này đỡ vất vả hơn hẳn". Chú M.H, chồng cô P.A, người trực tiếp làm sổ sách cũng cho biết: "Trước đây chưa sử dụng giải pháp này là cô chú phải tự chép thủ công từ sao kê ngân hàng ra sổ, rồi cộng tay rất vất vả. Giờ lên điện thoại vào ACB ONE là in được sao kê doanh thu, thông tin chi tiết từng khoản. Tết tập trung lo buôn bán đỡ được một phần công việc".Theo đó, chỉ với một thao tác trên ứng dụng ACB ONE, chủ hộ kinh doanh có thể tạo ra tài khoản Lộc Phát riêng biệt cho từng cửa hàng, phân tách nguồn thu của từng điểm bán, và tách bạch dòng tiền kinh doanh với dòng tiền cá nhân. Khi đó, doanh thu của từng cửa hàng được tự động thống kê trực quan ngay trên ACB ONE, giúp chủ hộ kinh doanh thuận tiện theo dõi mọi lúc mọi nơi, nắm bắt tình hình của từng cơ sở để từ đó đưa ra các quyết định điều chỉnh, cải thiện việc buôn bán. Khách hàng có thể tải lịch sử thu tiền trực tiếp trên ACB ONE, truy xuất doanh thu cửa hàng theo khung thời gian yêu cầu, dễ dàng đối soát và đảm bảo chính xác cho từng thu chi.Đặc biệt có một tính năng được chủ hộ kinh doanh đánh giá cao, là khi các thanh toán chuyển qua tài khoản cửa hàng Lộc Phát, ngay sau khi khách hàng trả tiền thành công, nhân viên sẽ nhận được thông báo nhận tiền cùng lúc với chủ cửa hàng mà thông tin về số dư tài khoản sẽ được giữ bảo mật tuyệt đối, chỉ duy nhất chủ cửa hàng có thể nhìn thấy.Tính năng siêu xịn mịn này giúp khách hàng không cần chờ xác nhận từ chủ "shop", chủ hộ không sợ sót "bill". Như chia sẻ từ chị K.Minh, chủ chuỗi cafe tại TP.HCM cho biết: "Từ ngày được nhân viên ACB tư vấn tính năng chia sẻ thông báo nhận tiền cho nhân viên, tôi không còn mất thời gian rà soát thanh toán nữa, mà còn có thêm thời gian shopping với bạn và chăm con. Trước đây với phương thức quản lý truyền thống, khách phải chờ nhân viên hỏi tôi đã nhận được tiền chưa. Khá cồng kềnh và bất tiện".ACB cũng nhận định việc mở quyền cho nhân viên tra soát giao dịch cũng sẽ hạn chế tạo kẽ hở cho kẻ gian lợi dụng.Nắm bắt tâm lý chủ hộ kinh doanh luôn cầu mong mọi sự thuận lợi và may mắn trên nhiều phương diện, một ngân hàng thấu hiểu như ACB đã không bỏ lỡ thời khắc giao thừa đầy hy vọng để lì xì năm mới các chủ cửa hàng với lời chúc "Đại cash, đại lộc", gửi gắm niềm mong ước cho một năm kinh tế lộc phát tròn đầy.Đặc biệt từ nay tới 2.2.2025, nằm trong chuỗi ưu đãi năm mới Tết Tiền Tài Tới của ACB, khi mở mới tài khoản cửa hàng, khách hàng sẽ nhận ngay lì xì lộc phát 68.000 VND mỗi tuần (*) cùng Bộ ấn phẩm độc quyền QR theo hình tượng ngũ hành, tương sinh đắc lộc cùng chủ cửa hàng, đi kèm với 5 lời chúc thịnh vượng:Bộ ấn phẩm được ACB gửi tặng miễn phí và giao tận cửa hàng. Chủ hộ kinh doanh chọn QR loại decal dán hoặc bảng đứng để tại quầy tùy nhu cầu sử dụng.Đặc biệt, toàn bộ lì xì sẽ được tặng vào tài khoản thanh toán của khách hàng tại ACB vào ngày Ngày Thần tài 7.2.2025 (Mùng 10 Tết Âm lịch). Thấu hiểu văn hóa Việt Nam với tục lệ xin lộc may ngày Thần Tài, ACB mong muốn gửi gắm những tín hiệu may mắn và niềm mong ước về một năm sung túc, phát tài phát lộc cho Khách hàng kinh doanh dịp đầu xuân năm mới. Chương trình khuyến mãi dành cho chủ hộ kinh doanh sử dụng Giải pháp Quản lý cửa hàng trên ACB ONE, diễn ra từ ngày 2.1.2025 đến hết 2.2.2025. Mỗi tuần, ACB gửi tặng 68.000 VND, liên tục trong 5 tuần khi khách hàng có từ 30 giao dịch nhận tiền qua tài khoản cửa hàng.(*) Để tìm hiểu chi tiết về chương trình, khách hàng vui lòng truy cập Tiền Tài Tới hoặc đến các Chi nhánh/ Phòng giao dịch ACB gần nhất hoặc Contact Center 24/7: 028.38247247.Kết thúc năm 2024, ACB vẫn duy trì được sự tăng trưởng ổn định, khẳng định vị thế dẫn đầu về chất lượng tài sản và tiếp tục là một định chế tài chính đáng tin cậy đối với cổ đông, nhà đầu tư và khách hàng.Hoạt động tín dụng 2024 của ACB đạt 581 nghìn tỷ đồng, tăng 19,1% so với đầu năm, vượt xa mức tăng trưởng trung bình ngành từ năm 2016. Tỷ lệ nợ xấu (chưa tính CIC) của ACB đạt 1,39%, nằm trong nhóm ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất.Với tỷ lệ ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) duy trì trên 20%, ACB không chỉ dẫn đầu trong ngành ngân hàng mà còn cho thấy khả năng sinh lời cao và bền vững. Sự kết hợp giữa tỷ suất sinh lời ấn tượng và tỷ lệ nợ xấu thấp phản ánh chiến lược phát triển dài hạn và nền tảng vững chắc của ngân hàng.
Gỡ vướng cho dự án ngàn tỉ kéo dài 8 năm ở khu đất vàng sông Hàn
Trái ngược với doanh số bùng nổ ở giai đoạn cuối năm 2024, bước sang tháng 1.2025, phân khúc SUV 7 chỗ tại Việt Nam bất ngờ "quay đầu" giảm mạnh, khi tất cả mẫu mã đang phân phối đều ghi nhận lượng xe bán ra giảm khá mạnh.Theo đó, số liệu thống kê mới nhất từ báo cáo bán hàng vừa được Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) công bố cho thấy, khép lại tháng qua, nhóm xe SUV 7 chỗ khung gầm rời chỉ đạt doanh số cộng dồn 534 xe, giảm gần 1.000 xe, tương đương hơn 63% so với tháng liền trước.Đáng chú ý, đây là một trong những phân khúc ô tô chứng kiến lượng xe bán ra giảm mạnh nhất thị trường. Mặc dù vậy, kết quả trên cũng không quá bất ngờ. Bởi sau giai đoạn "cao điểm" trước Tết Nguyên đán, thị trường ô tô Việt Nam thường rơi vào giai đoạn ảm đạm do nhu cầu mua sắm xe của người dân giảm mạnh.Ở cuộc đua nội bộ phân khúc SUV 7 chỗ, các vị trí trên bảng xếp hạng doanh số tháng 1.2025 không có nhiều xáo trộn lớn. Ford Everest như thường lệ vẫn dẫn đầu phân khúc, dù lượng xe bàn giao đến tay khách hàng tháng qua chỉ đạt 300 xe, giảm hơn 600 xe, tương đương gần 64% so với thời điểm cuối năm ngoái.Thực tế, chính sự sa sút đột ngột của mẫu xe nhà Ford mới là nguyên nhân khiến kết quả bán hàng chung của toàn phân khúc SUV 7 chỗ tại Việt Nam tháng đầu năm nay bị kéo lùi. Bởi các tháng trước đó, Everest vẫn đều đóng góp đến hơn 70% thị phần.Ở vị trí thứ hai, Toyota Fotuner bán ra 191 xe trong tháng 1. Doanh số này giảm cũng khá mạnh (204 xe, tương đương gần 52%) so với tháng 12.2024. Kết quả này khiến Fortuner bỏ qua cơ hội dẫn đầu bảng xếp hạng doanh số phân khúc, sau cú "xảy chân" bất ngờ của chính đối thủ Everest.Ở nhóm còn lại, cả hai mẫu xe gồm Isuzu mu-X và Mitsubishi Pajero Sport cũng ghi nhận lượng xe bán ra giảm sút. Tuy nhiên, bất ngờ nhỏ đã xảy ra khi Isuzu mu-X với lượng xe bán ra đạt 26 chiếc trong tháng đầu năm đã leo lên vị trí thứ 3, đẩy "đồng hương" Pajero Sport xuống đáy bảng xếp hạng.Mẫu xe của Mitsubishi cả tháng 1 chỉ đạt doanh số vỏn vẹn 17 xe, giảm 68 xe (tương đương đến 80%) so với tháng cuối năm ngoái.Năm 2025, nhiều chuyên gia trong ngành ô tô Việt Nam nhận định, cuộc đua doanh số ở nhóm xe này sẽ khó có sự xáo trộn, khi không có thêm mẫu mã mới. Ford Everest nhiều khả năng vẫn sẽ áp đảo các đối thủ và nắm giữ phần lớn miếng bánh thị phần. Số liệu từ VAMA cho thấy, năm 2024 vừa qua, riêng mẫu SUV 7 chỗ đến từ Mỹ đã đóng góp đến gần 11.000 xe trên tổng khoảng 15.000 xe của toàn phân khúc, chiếm đến khoảng 70%.
Ghi nhận trên thị trường bán lẻ, giá thịt heo pha lóc tại chợ đầu mối TP.HCM cũng đang tăng nhanh theo giá heo hơi. Cụ thể, sườn non được bán với giá 140.000 đồng/kg, sườn già 110.000 đồng/kg, nạc dăm 105.000 đồng/kg, nạc đùi 85.000 đồng/kg, cốt lết cắt miếng 80.000 đồng/kg, chân giò trước 70.000 đồng/kg, chân giò sau 68.000 đồng/kg, đuôi heo 100.000 đồng/kg.
Mơ Hương Tích - món quà quý trời ban
Tờ The Guardian ngày 6.2 đưa tin một bác sĩ tại thành phố Aosta (Ý) đang bị điều tra sau khi dùng máy CT tại bệnh viện để chụp cho mèo cưng của mình và còn tiến hành phẫu thuật để cứu mạng con vật.Bác sĩ Gianluca Fanelli đưa mèo Athena đến Bệnh viện Umberto Parini, nơi ông làm quản lý đơn vị X-quang, sau khi con vật bị ngã từ mái nhà. "Nó đang vào thời khắc sinh tử. Tôi biết rằng mình chỉ có thể cứu nó nếu can thiệp nhanh", theo vị bác sĩ. "Cô" mèo Athena đã được chụp CT nhanh trước khi được bác sĩ Fanelli tiến hành phẫu thuật tràn khí màng phổi tại phòng chụp mạch máu của đơn vị.Athena sống sót sau tai nạn, nhưng cơ quan y tế địa phương tiến hành một cuộc điều tra nội bộ và chuyển vụ việc cho các công tố viên ở Aosta. Bác sĩ Fanelli hiện đối diện cáo buộc lãng phí tiền công quỹ và tước đoạt các dịch vụ thiết yếu của bệnh nhân.Để bào chữa cho mình, bác sĩ Fanelli cho biết ông đã sử dụng thiết bị của bệnh viện sau giờ làm việc, khi tất cả các lần chụp X-quang theo lịch trình trong ngày đã hoàn tất và không có bệnh nhân nào khác được đặt lịch xét nghiệm khẩn cấp.Athena đã rơi từ tầng 6 của tòa nhà nơi nó sinh sống và là một trong 5 con mèo hoang mà ông Fanelli đã "giải cứu khỏi đường phố và thoát khỏi những điều kiện khắc nghiệt"."Tôi xin lỗi nếu tất cả những điều này dẫn đến vi phạm các quy tắc", ông nói, đồng thời nói thêm rằng ông sẵn sàng hoàn trả cho bệnh viện nếu hành động trên gây tốn kém."Là một bác sĩ có nghĩa là thực hiện một nhiệm vụ. Động lực chính là sự sống chảy trong mắt những ai giao phó bản thân cho sự chăm sóc của bạn. Và sự sống này chảy trong mọi sinh vật sống. Nếu con mèo của tôi chết, tôi sẽ không bao giờ có thể tha thứ cho bản thân, đặc biệt là vì các con tôi rất yêu quý nó", theo ông Fanelli.Vợ của bác sĩ này là bà Nicoletta Spelgatti, một thượng nghị sĩ thuộc đảng Lega, nói rằng "chồng tôi đã cứu một mạng, chỉ có vậy thôi".
Bukayo Saka ở lại Arsenal đến 2027
Quang Lê tự tin sau khi giảm 12kg, mừng chồng Xuân Lan ra phim đầu tay
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Văn Học, khoa Tiết niệu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết, nam giới có 2 ống dẫn tinh. Là ống có chức năng vận chuyển tinh trùng từ đuôi mào tinh hoàn (mào tinh hoàn nằm trong bìu) đi qua ống bẹn rồi vào trong vùng chậu, đi sau bàng quang và tuyến tiền liệt, nối với ống túi tinh thành ống phóng tinh.
Cổ phiếu VNDIRECT giao dịch khủng, giá giảm hơn 3%
Những ngày giáp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, trong căn nhà ấm áp trên mặt tiền đường Thoại Ngọc Hầu (Q.Tân Phú, TP.HCM), người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ vẫn miệt mài bên xe nước mía phía trước.Xe nước mía của ông Huseyin được nhiều người biết tới từ những ngày mới mở bán hồi tháng 10.2024, khi hình ảnh một "ông chú" người Thổ Nhĩ Kỳ vui vẻ, nhiệt tình bán món đồ uống Việt Nam quen thuộc lan tỏa khắp mạng xã hội.Phía trước xe có dán dòng chữ: "Tôi là người Thổ Nhĩ Kỳ. Tôi bán các loại nước. Tôi không biết tiếng Việt, mong cả nhà ủng hộ cho tôi. Cảm ơn!". Chính sự ủng hộ của khách đã khiến việc buôn bán của người đàn ông ngoại quốc ngày càng thuận lợi hơn."Bánh mì Thổ Nhĩ Kỳ được biết tới nhiều ở TP.HCM, nhiều người cũng nghĩ là người Thổ Nhĩ Kỳ như tôi thì nên bán món này mới đúng. Nhưng tôi không thích buôn bán các món mặn, tôi thích bán các loại nước này hơn. Trước khi bán, tôi cũng đã dành thời gian để học cách pha chế", ông chia sẻ.Mọi chuyện bắt đầu từ năm 2017, ông Huseyin đang làm công nhân xây dựng ở TP.Tunceli vô tình quen biết bà Nguyễn Thị Chung (48 tuổi, ngụ TP.HCM) qua mạng xã hội.Sau thời gian dài nhắn tin, tìm hiểu, vì tìm thấy sự đồng điệu trong tâm hồn và tính cách nên năm 2019 ông quyết định đến TP.HCM gặp gỡ. Sau đó không lâu, họ kết hôn và ông quyết định sống ở Việt Nam.Năm nay là năm thứ 5 người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ đón tết ở Việt Nam bởi từ lúc chuyển đến TP.HCM sinh sống, làm việc, ông chưa có dịp về nước. Ngày trước, ông phụ bà Chung công việc kinh doanh, tuy nhiên những tháng gần đây ông quyết định kinh doanh riêng bằng xe nước nho nhỏ với sự hỗ trợ nhiệt tình từ vợ.Nhiều năm sống cùng nhau, người vợ nói rằng điều bà quý nhất trong tính cách của ông chính là sự hiền lành, chăm chỉ, sống tình cảm. Sự khác biệt về ngôn ngữ không ảnh hưởng tới cuộc sống của vợ chồng bởi họ luôn thấu hiểu, chia sẻ và cảm thông cho nhau.Ngược lại, với người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ, vợ là một người chu đáo, biết quan tâm, chăm sóc cho chồng. Nhờ có tình yêu thương và sự hỗ trợ từ vợ, cuộc sống ở Việt Nam với ông không quá khó khăn để thích nghi.Bà Chung cho biết cái tết ấn tượng nhất có lẽ là tết đầu tiên của bà và chồng ở Việt Nam. Thời điểm đó, ông Huseyin vô cùng phấn khích trải nghiệm những hoạt động đón tết ở TP.HCM. "Những ngày giáp tết, vợ chồng tôi đi chợ tết mua sắm. Sau pháo hoa giao thừa, ông ấy chở tôi đi chùa ở gần nhà cũ ở Q.8. Những ngày trong tết, 2 vợ chồng đi dạo đường hoa, đi du xuân. Lúc đó nhà có mua pháo giấy để bắn, ông ấy rất thích loại pháo này, thấy pháo bắn ra là cười tươi lắm", người vợ háo hức kể. Có năm, người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ theo vợ về quê nhà Quảng Ngãi ăn tết. Ông cho biết lần đầu về quê vợ, mọi người tò mò vây quanh, hỏi thăm khiến ông vừa bất ngờ, vừa vui. Ông dành những phong bao lì xì cho các cháu trong gia đình theo đúng phong tục truyền thống.Với ông Huseyin, đón tết ở Việt Nam là một trong những trải nghiệm tuyệt vời nhất, khác hoàn toàn so với đất nước của ông. Mỗi năm đón tết trôi qua, ông lại càng thích, càng yêu thêm tết, văn hóa Việt Nam và muốn sống ở đất nước này mãi mãi."Năm nay, vợ chồng tôi dự định sẽ tiếp tục đón tết ở TP.HCM. Cũng như mọi năm, vợ chồng tôi vẫn sẽ cùng nhau đi chùa, đi chợ tết. Dự định những ngày gần tết, vợ chồng tôi cũng ghé chợ hoa thăm một người quen bán hoa ở Q.8, anh cũng phụ chị bán hoa vì năm ngoái anh bán cũng… đông khách", bà Chung cười kể lại.2 vợ chồng đã dành những lời chúc năm mới đặc biệt cho quý bạn đọc Báo Thanh Niên với mọi điều tốt đẹp nhất. Họ hy vọng mỗi năm trôi qua, họ lại đồng hành cùng nhau, hạnh phúc trong cuộc sống vợ chồng và tiếp tục đón tết Việt Nam.
xstphcm
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
